Laat ik met het slechte nieuws beginnen, want daar kwam je waarschijnlijk voor. Zolen die verkocht worden als afslankzolen, met noppen voor acupressuur, met magneetjes of met een gel die je voetzolen zou stimuleren, doen niets voor je gewicht. Er is geen mechanisme waarlangs druk op je voetzool vetweefsel elders in je lichaam aanspreekt, en er is geen onderzoek dat een effect laat zien. Je betaalt 20 tot 40 euro voor een placebo.
Nu het goede nieuws, want inlegzolen kunnen wel degelijk bijdragen aan afvallen, alleen langs een andere weg. In mijn praktijk zie ik elke week iemand die enthousiast is begonnen met wandelen of hardlopen en na drie weken stopt met pijn onder de hiel of aan de binnenkant van het scheenbeen. De training die niet doorgaat, verbrandt niets. Een zool die je pijnvrij houdt, houdt je in beweging, en dát is wat kilo’s kost.
Wat blijven bewegen echt oplevert
| Activiteit | MET | 60 kg | 80 kg | 100 kg |
|---|---|---|---|---|
| Wandelen 5,5 km/u vlak | 4,3 | 260 kcal/u | 345 kcal/u | 430 kcal/u |
| Wandelen 5,5 km/u op 8 procent helling | 6,8 | 410 kcal/u | 545 kcal/u | 680 kcal/u |
| Hardlopen 8 km/u | 8,3 | 500 kcal/u | 665 kcal/u | 830 kcal/u |
Welke soorten inlegzolen er zijn
| Type | Prijsindicatie | Voor wie | Levensduur |
|---|---|---|---|
| Comfortzool (schuim of gel) | 10 tot 25 euro | wie lang staat of loopt zonder klachten | 4 tot 8 maanden |
| Standaard steunzool uit de winkel | 25 tot 60 euro | lichte doorzakking, beginnende hielpijn | 9 tot 12 maanden |
| Sportzool per discipline | 40 tot 80 euro | hardlopers en wandelaars met kilometers | ongeveer 800 km |
| Podotherapeutische zool op maat | 150 tot 275 euro | aanhoudende klachten, standafwijking, diabetes | 1 tot 3 jaar |
| Afslankzool met noppen of magneten | 20 tot 40 euro | niemand | niet van toepassing |
Wanneer je ze wel nodig hebt
- Pijn onder de hiel bij de eerste stappen uit bed. Het klassieke teken van een geïrriteerde peesplaat onder de voet. Een zool met goede hielondersteuning haalt hier vaak binnen twee weken de scherpe randjes af.
- Pijn aan de binnenkant van het scheenbeen bij het opbouwen van kilometers. Vooral bij een voet die naar binnen zakt.
- Een duidelijk verschil links en rechts. Slijt je ene schoen aan de buitenkant en je andere aan de binnenkant, dan compenseer je ergens.
- Veel gewicht en veel staand werk. Bij een BMI boven de 30 krijgt de voetboog per stap meer te verwerken dan hij gewend is.
- Diabetes of verminderd gevoel in de voeten. Hier is een podotherapeut geen luxe maar de aangewezen route.
Wanneer je ze niet nodig hebt
- Je hebt geen klachten. Een zool in een goed passende schoen bij een pijnvrije voet lost niets op en kan de pasvorm juist verstoren.
- Je schoenen zijn versleten. Dit is de fout die ik het vaakst zie: mensen kopen zolen van 60 euro voor schoenen die na 900 kilometer aan vervanging toe zijn. Vervang eerst de schoen. Waar je op let staat in hardloopschoenen kopen.
- Je bouwt te snel op. Wie van nul naar vier keer per week gaat, krijgt klachten van de opbouw, niet van de voet. Een zool maskeert dat hooguit. De juiste opbouw staat in hardlopen zonder blessures.
- Je wilt afvallen. Zie de eerste alinea. Kies dan liever een helling op de loopband: dat verdubbelt je verbruik echt, zoals te zien is in de loopband met helling.
Waar je op let bij de aanschaf
- Neem je schoen mee. Een zool moet in de schoen passen waar je hem in gaat gebruiken. De originele inlegzool moet eruit kunnen, anders wordt de schoen te krap en krijg je drukplekken op de wreef.
- Kies op klacht, niet op merk. Hielpijn vraagt hielondersteuning, doorzakking vraagt steun onder de binnenboog, voorvoetpijn vraagt een steuntje achter de bal van de voet. Drie verschillende problemen, drie verschillende zolen.
- Let op de dikte. Een dikke zool in een hardloopschoen kost je ruimte in de teenbox en verhoogt je voet in de schoen, waardoor je enkel instabieler staat.
- Vraag naar retourbeleid. Een zool voelt in de winkel anders dan na tien kilometer. Dertig dagen ruilen is redelijk.
- Bouw ze in. Draag ze de eerste dag een uur, de tweede dag twee uur, en pas in week twee een hele training. Meteen een lange wandeling doen op nieuwe zolen geeft bijna gegarandeerd nieuwe klachten.
- Vervang op tijd. Een zool die zijn veerkracht kwijt is, doet niets meer. Duw met je duim op de boog: veert hij niet terug, dan is hij op.
Wanneer je naar een podotherapeut gaat
Mijn drempel ligt bij zes weken. Heb je zes weken klachten die niet minder worden ondanks rust, andere schoenen en een standaardzool uit de winkel, dan is het tijd voor een onderzoek waarbij ze naar je hele beenas kijken en niet alleen naar je voet. Vaak zit het probleem hogerop, in de heup of de bilspier, en dan lost geen enkele zool het op. Verwijzing is meestal niet nodig, vergoeding wel afhankelijk van je aanvullende pakket.
Kort antwoord
Inlegzolen laten je niet afvallen. Geen enkele zool verbrandt calorieën, en afslankzolen met noppen of magneten zijn weggegooid geld. Wat een goede zool wel doet, is voorkomen dat je na drie weken wandelen of hardlopen moet stoppen met pijn. Vier uur wandelen per week is bij 80 kilo goed voor een kilo lichaamsvet per vijf weken, en dat haal je alleen als je pijnvrij blijft. Koop dus op klacht, vervang eerst je schoenen, en ga na zes weken aanhoudende klachten naar een podotherapeut. Meer koopgidsen staan in de rubriek materiaal, en de afweging over schoenen zelf in voor- en nadelen van hardloopschoenen.
Bronnen
- Compendium of Physical Activities, Adult Compendium (MET-waarden wandelen en hardlopen), pacompendium.com/adult-compendium/
- Gezondheidsraad, Beweegrichtlijnen 2017, gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2017/08/22/beweegrichtlijnen-2017
- Voedingscentrum, afvallen en energiebalans, voedingscentrum.nl/nl/afvallen.aspx
- Kenniscentrum Sport en Bewegen, kenniscentrumsportenbewegen.nl
